Archieven Het Utrechts Archief Het Utrechts Archief

Uw zoekacties: Huis Hardenbroek

1010 Huis Hardenbroek

Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

beacon
 
 
Inleiding
Huis Hardenbroek en omgeving
Kasteel en grondbezit
Eigenaren en bewoners
Archiefvorming
Wie de vorming van het archief van huis Hardenbroek onder de loep neemt, stuit op een bijzonder ingewikkeld complex aan archiefbestanden, dat deels door huwelijk en vererving, deels door aankoop van huizen en heerlijkheden is bijeengebracht. De samenvoeging van al deze bestanden voltrok zich met name in de achttiende eeuw, waarna het aldus gevormde huisarchief in de negentiende en twintigste eeuw door latere generaties van de familie Hardenbroek verder werd aangevuld. De relatie van het talrijke archiefmateriaal van aanverwante en gerelateerde families tot het hoofdbestanddeel van dit archief, dat van de familie Hardenbroek, wordt in de kopnoten van de opeenvolgende hoofdrubrieken in hoofdstuk 2 van de inventaris nader toegelicht. Hier zal een poging worden ondernomen de structuur van het archief op hoofdlijnen te duiden. Een schematische weergave daarvan is opgenomen in bijlage 3.
Familie Hardenbroek, oudste gedeelte
1010 Huis Hardenbroek
Inleiding
Archiefvorming
Familie Hardenbroek, oudste gedeelte
Het oudste gedeelte van het archief zal tot de verkoop van het huis in 1684 door de opeenvolgende generaties van de familie op het kasteel zelf zijn bewaard. Het betreft hier met name oorkonden met eigendomsbewijzen en rechtstitels en stukken die verband houden met het beheer van de bezittingen van de familie, meest in het Kromme Rijngebied. Het oudste stuk dateert als gezegd van 1353. Daarnaast vinden we ook stukken van meer persoonlijke aard, in het bijzonder van de familieleden die bezitter van huis Hardenbroek waren
Pieter van Hardenbroek (1593-1662), de voorlaatste bewoner van het huis, is de eerste van wie een grotere verscheidenheid aan archiefstukken is overgeleverd. Hij was lid van de Ridderschap van Utrecht en de Staten van Utrecht, waarvan hij ook president van de Staten was. Vanaf 1618 trad hij ook op als afgevaardigde namens Utrecht in de Staten-Generaal en in 1625-1625 en 1648-1652 was hij lid van de Raad van State - een zeer opmerkelijk politieke loopbaan, temeer omdat hij openlijk katholiek was en in 1628 in het huwelijk trad met Agnes van Hansselaar (Hanxelaar), een uit de abdij van Hocht weggelopen kanunnikes en dochter van Herman baron van Herstal. * 
Een tweede persoon die goed vertegenwoordigd is, is Gijsbert Johan van Hardenbroek (overleden 1698). Van 1659 tot 1673 doorliep hij eerst een militaire carrière. De aankoop in 1671 van de ridderhofstad Groenewoude bij Woudenberg verschafte hem echter de toegang tot de Utrechtse Ridderschap. Tot 1682 had hij ook zitting in de Staten en later was hij actief als gedeputeerde in de Staten-Generaal. Veel van zijn stukken hebben betrekking op het jachtgerecht en raken aan zijn functie als luitenant-opperhoutvester van de provincie Utrecht. Gijsbert Johan van Hardenbroek dankte al zijn ambten en benoemingen na 1674 aan stadhouder Willem III.
In 1682 ruilde hij Groenewoude voor het bezit van de ridderhofstad Hindersteyn aan de Langbroekerwetering. Mogelijk is met de aankoop van deze ridderhofsteden ook archief meegekomen maar daarvan is niets bewaard. Wel treffen we de nodige 17e-eeuwse stukken aan van de familie Marlot, afkomstig uit de nalatenschap van zijn vrouw Anna Maria van Marlot (1658-1695).
Johan Louis van Hardenbroek
Familie Van Renesse van Lockhorst
Families De Casembroot, Van Ledenberg en Van Lockhorst
Gijsbert Jan van Hardenbroek (1719-1788)
Johan Adolf van Hardenbroek
De drie zonen van Johan Adolf van Hardenbroek
De nazaten van Gijsbert Carel Duco d´Aumale van Hardenbroek
Beheer en ordening van het archief
Verwerving en inventarisatie
Verantwoording van de bewerking
Afkortingen
Bijlagen
1. Lijst van eigenaren van huis en heerlijkheid Hardenbroek
2. Genealogische schema's
Erfgoedstuk
3. Schematisch overzicht van de vorming van het huisarchief Hardenbroek
N.B. Het huisarchief van Hardenbroek bestaat uit een veelheid aan archiefbestanden die in de loop van de tijd door verschillende actoren zijn gevormd. Door huwelijk en vererving ontstond in de loop der tijden niet alleen een archief van de familie en het huis Hardenbroek, maar werd dit geheel ook verrijkt met archieven van aanverwante families en van huizen en heerlijkheden die door aankoop of vererving in handen kwamen van leden van de familie Van Hardenbroek. Tegelijkertijd zijn van tijd tot tijd ook weer bezittingen, al dan niet met bijbehorend archiefmateriaal, van de hand gedaan. De optelsom van dit geheel is hieronder in opeenvolgende clusters weergegeven. In dit overzicht worden alleen de belangrijkste aanverwante families genoemd. Hierin staan ook alle actoren vermeld waarvan heden ten dage geen archief niet meer is aangetroffen of waarvan het archief tegenwoordig elders wordt bewaard.
4. Eigentijdse ordening van archivalia van Johan Adolf van Hardenbroek (1721-1791) met betrekking tot zijn militaire loopbaan
N.B. Johan Adolf van Hardenbroek stelde in 1779 een inventaris samen van stukken met betrekking tot zijn militaire loopbaan, inv.nr. 1709. Hij bracht op bijna alle daarin vermelde stukken een inventarisnummer aan. De verzameling is niet compleet overgeleverd. De stukken eruit zijn in de huidige inventaris geplaatst in de relevante subrubrieken. De lijst hieronder biedt een concordantie tussen de stukken in de achttiende-eeuwse inventaris en hun huidige nummering.
5. Concordanties en herkomst
Erfgoedstuk

Kenmerken

Datering:
1353-1995
Toegangstitel:
Inventaris van het archief van huis Hardenbroek 1353-1995 (2013)
Auteur:
door C.A. van Kalveen†, m.m.v. K. van Vliet, O.M.D.F. Vervaart en T.L.H. van de Sande
Datering toegang:
2019
Openbaarheid:
Volledig openbaar
Rechtstitel:
Het archiefblok bevat archiefbescheiden met verschillende rechtstitels
Omvang:
42 m
Rubrieken:
Categorie: