Hoe doe je historisch onderzoek? Je gaat nooit zo maar in het wilde weg onderzoek doen. Dat gebeurt volgens het onderstaande stappenplan.
Op deze pagina:Stap 1: Oriëntatie op het onderwerp
- Voordat je aan het onderzoek begint, moet je eerst meer weten over het onderwerp. Als het goed is heb je de introductie over ziekte en gezondheid in de provincie Utrecht in de 19de en 20ste eeuw al
gelezen.
- Lees ook wat er over dit onderwerp in je geschiedenisboek staat. Kijk bij de hoofdstukken die gaan over de industrialisatie, sociale kwestie en de verzorgingsstaat (Nederland in de 19de en 20ste eeuw).
- Wil je nog meer weten? Dan volgen hier literatuurtips:
R. de Bruin, ‘Wij en onze opvolgers zullen iedereen recht doen’. Het Utrechtse provinciebestuur in historisch perspectief (Utrecht 2003).
C. Dekker, Geschiedenis van de provincie Utrecht (Utrecht 1997) Dl. 3: vanaf 1780. Hfdst. 12: Sociale ontwikkelingen (p. 307-343).
J. Giele, 'Geneeskundig staatstoezicht' in: Een kwaad leven. De arbeids-en-quête van 1887 (Nijmegen 1981), 295-298.
P.D. ’t Hart, Utrecht en de cholera 1832-1910 (1990).
P. ’t Hart, G. Pouw en R. Rommes, Gepokt en gemazeld. Gids voor historisch onderzoek naar ziekte en gezondheid in de provincie Utrecht (Utrecht 2002).
Met o.a. een hoofdstuk over archieven en literatuur over dit onderwerp.
Het tijdschrift Ach Lieve Tijd (bestaat over verschillende plaatsen in de provincie Utrecht)
W. Rutten, ‘De vreselijkste aller harpijen’. Pokkenepidemieën en pokkenbestrijding in Nederland in de 18e en 19e eeuw: een sociaal-historisch en historisch-demografische studie (Houten 1997).
Hoofdstuk 12: Hoofdlijnen. Bijlage 10.1 overzicht pokkenlijders in verschillende plaatsen tussen 1820 en 1880
Op www.sabine.nu vind je Sabine: het Stichts Algemeen Bibliografisch Netwerk. Sabine bevat ruim 20.000 titels van boeken en artikelen over de geschiedenis van stad en provincie Utrecht.
Stap 2: Onderzoeksvragen of stellingen
- Vervolgens bepaal je wat je precies wilt onderzoeken. Daarom formuleer je eerst onderzoeksvragen. Je kunt één van de onderzoeksvragen of stellingen hieronder kiezen, maar je kunt er ook zelf één bedenken.
- Het is handig om per vraag of stelling ook nog deelvragen te formuleren.
ONDERZOEKSVRAGEN
- In hoeverre kwam cholera onder alle bevolkingsgroepen en in alle plaatsen van de provincie even veel voor?
- In hoeverre waren met de aanleg van de drinkwaterleiding in de provincie Utrecht aan het eind van de 19de eeuw de problemen op het gebied van hygiëne opgelost?
- Wat is de relatie tussen enerzijds de 19de-eeuwse epidemieën en anderzijds de aanleg van drinkwaterleiding en de invoering van de Woningwet en de Gezondheidswet?
- Wat betekende de cholera-epidemie van 1866 voor de bevolking van de provincie Utrecht, gelet op het aantal slachtoffers en de invloed van de epidemie op het dagelijks leven van mensen?
- Wat deed de provincie Utrecht tussen 1830 en 1965 om besmettelijke ziekten te bestrijden?
- Wat is er tussen 1860 en 1960 veranderd in de rol van de overheid bij de bestrijding en voorkoming van besmettelijke ziekten?
STELLINGEN
- Cholera is een democratische ziekte.
- Tijdens de cholera-epidemie van 1866 ging men uit van de miasma-theorie.
- Na de aanleg van de drinkwaterleiding waren in de provincie Utrecht de problemen op het gebied van de drinkwatervoorziening opgelost.
- Er bestaat geen verband tussen enerzijds de 19de-eeuwse epidemieën en anderzijds de aanleg van drinkwaterleiding en de invoering van de Woningwet en de Gezondheidswet.
- De invloed van de cholera-epidemie van 1866 op de bevolking in de provincie Utrecht viel eigenlijk best mee, gelet op het aantal slachtoffers en de invloed van de epidemie op het dagelijks leven van mensen.
- Tussen 1830 en 1980 is de gezondheidszorg verschoven van preventie van besmettelijke ziekten naar de bestrijding daarvan.
- Tussen 1860 en 1960 is de gezondheidszorg steeds meer een zaak geworden van particuliere instellingen in plaats van de overheid.
Stap 3: Onderzoek
- Voor het onderzoek heb je bronnen nodig. Er staan 50 documenten en afbeeldingen op deze website. Je hebt ze niet allemaal nodig. Bekijk zelf welke bronnen je zou kunnen gebruiken voor jouw onderzoeksvraag of stelling.
- Wanneer je zelf een onderzoeksvraag of stelling hebt bedacht, zul je er in de meeste gevallen zelf nog extra bronnen bij moeten zoeken. Behalve Het Utrechts Archief zijn er in de provincie Utrecht nog meer archiefdiensten waar men allerlei lokale
gegevens over ziekte en gezondheidszorg bewaart. De gemeenteverslagen van de verschillende gemeenten bevatten bijvoorbeeld een schat aan informatie over dit onderwerp. Kijk hiervoor op www.utrechtsarchiefnet.nl. Ook in Het Utrechts Archief liggen nog veel meer bronnen die je niet op deze site vindt. Als je deze archieven wilt raadplegen
moet je bij de archiefdienst langs gaan voor onderzoek.
Stap 4: Conclusie en presentatie
- Als afsluiting van je onderzoek formuleer je het antwoord op de onderzoeksvraag of stelling. Dit is de conclusie van je onderzoek.
- Voor het printen van de bronnen en je eigen antwoorden op de onderzoeksvragen of stellingen is er geen aparte print optie. Gebruik de rechter muisknop hiervoor.
- Een historicus houdt zijn of haar onderzoeksresultaten niet voor zichzelf, maar presenteert die op de een of andere manier. Je hoort van je docent hoe je presentatie eruit moet zien en aan welke eisen die moet voldoen.