Hoe doe je historisch onderzoek?

Hoe doe je historisch onderzoek? Je gaat nooit zo maar in het wilde weg onderzoek doen. Dat gebeurt volgens het onderstaande stappenplan.

Op deze pagina:

Stap 1: Oriëntatie op het onderwerp
- Voordat je aan het onderzoek begint, moet je eerst meer weten over het onderwerp. Lees daarom eerst de introductie over vrouwengeschiedenis.
- Lees ook wat er over dit onderwerp in je geschiedenisboek staat. Kijk bij de hoofdstukken die gaan over de industrialisatie, sociale kwestie, kiesrecht, verzorgingsstaat, gezinsleven.
- Wil je nog meer weten? Dan volgen hier literatuurtips en internetverwijzingen:


M. Elias, Drie cent in het uur. Over naaisters, feministes en arbeiders rond de eeuwwisseling (FNV Amsterdam 1984).

S. Leydesdorff, Verborgen arbeid vergeten arbeid, een verkenning in de geschiedenis van de vrouwenarbeid rond 1900 (Assen/Amsterdam 1977).

Het naadje van de blauwkous: over een eeuw vrouwen in de wetenschap aan de RUU (Utrecht 1986).

P. Pels, 'Juffrouwen met een rood-witten band om den arm'. Een beknopte geschiedenis van de Nederlandsche Vereeniging ter Behartiging van de Belangen der Jonge Meisjes', in Jeugd en samenleving, jrg. 23, nr. 10 (okt. 1993) 509-517.

G.J. Röhner, 'Marie Anne Tellegen (1893-1976), gemeenteambtenaar, verzetsvrouw en directeur van het Kabinet der Koningin', in Utrechtse Biografieën. Levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Utrechters, dl. 4, 193-198.

J. van der Vloed en C. van der Horst, 'Een kijkje in de keuken van de huishoudschool Puntenburg (1895-1982)', Jaarboek Oud-Utrecht 2003, 211-233.

Vrouwenpodium: 100 jaar na de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid (Utrecht 1998).

M. van Wezel, Prat op het werk harer handen. Vrouwenbeweging, arbeid en ekonomische zelfstandigheid, 1870-1920 (Nijmegen 1985).

Internetverwijzingen:
www.alettajacobs.org
www.geheugenvannederland.nl (Het Geheugen van Nederland bevat beelden en teksten uit collecties van Nederlandse culturele instellingen. Zoek onder Collecties naar “Vrouwen in actie”, waar 3.800 affiches uit de Nederlandse vrouwenbeweging te zien zijn)
www.iiav.nl (Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging)
www.tesselschade-arbeidadelt.nl (Vereniging Tesselschade Arbeid Adelt)
www.uvsv.nl (Utrechtse Vrouwelijke Studenten Vereniging)
www.vvao.nl (Vereniging van Vrouwen met een Academische Opleiding)

Stap 2: Onderzoeksvragen of stellingen
- Vervolgens bepaal je wat je precies wilt onderzoeken. Daarom formuleer je eerst onderzoeksvragen. Je kunt één van de onderzoeksvragen hieronder kiezen, maar je kunt er ook zelf één bedenken. Je kunt ook uitgaan van een stelling en onderzoeken in hoeverre die klopt.
- Formuleer bij je hoofdvraag zelf deelvragen, die helpen een antwoord te vinden op de hoofdvraag.

ONDERZOEKSVRAGEN
- Welke betekenis heeft vereniging X [kies één van de verenigingen uit de introductie] gehad voor de positie van vrouwen in Nedeland?
- Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen vereniging X en vereniging Y? [Kies zelf twee van de verenigingen uit de introductie.]

STELLINGEN
- Vereniging X [kies één van de verenigingen uit de introductie] heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de vrouwenemancipatie in Nederland.
- Vereniging X [kies één van de verenigingen uit de introductie] heeft een marginale bijdrage geleverd aan de vrouwenemancipatie in Nederland.

Stap 3: Het onderzoek
- Voor het onderzoek heb je bronnen nodig. Er staan 97 documenten en afbeeldingen op deze website. Je hebt ze niet allemaal nodig. Bekijk zelf welke bronnen je zou kunnen gebruiken voor jouw onderzoeksvraag of stelling.
- Wanneer je zelf een onderzoeksvraag of stelling hebt bedacht, zul je er in de meeste gevallen zelf nog extra bronnen bij moeten zoeken. Behalve Het Utrechts Archief zijn er in de provincie Utrecht nog meer archiefdiensten waar men allerlei lokale en regionale gegevens bewaart. Kijk hiervoor op www.utrechtsarchiefnet.nl. Ook in Het Utrechts Archief liggen nog veel meer bronnen, ook van de genoemde verenigingen, die je niet op deze site vindt. Als je deze archieven wilt raadplegen moet je bij de archiefdienst langs gaan voor onderzoek. Denk ook aan de onder stap 1 genoemde internetverwijzingen.

Stap 4: Conclusie en presentatie
- Als afsluiting van je onderzoek formuleer je het antwoord op de onderzoeksvraag of stelling. Dit is de conclusie van je onderzoek.
- Voor het printen van de bronnen en je eigen antwoorden op de onderzoeksvragen of stellingen is er geen aparte print optie. Gebruik de rechter muisknop hiervoor.
- Een historicus houdt zijn of haar onderzoeksresultaten niet voor zichzelf, maar presenteert die op de een of andere manier. Je hoort van je docent hoe je presentatie eruit moet zien en aan welke eisen die moet voldoen.

Werkstukken

Vrouwenverenigingen