Introductie voor docenten
De geschiedenis van de vrouwenemancipatie is een telkens terugkerend thema dat ook in de nieuwe canon van de commissie-van Oostrom een plaats heeft gekregen. Het Utrechts Archief beheert diverse archieven van verenigingen die rond de eeuwwisseling zijn
opgericht in de periode van de eerste feministische golf, en die ieder een eigen opvatting huldigden over de rol van de vrouw in de maatschappij. In dit lespakket wordt speciaal voor leerlingen uit de tweede fase van HAVO en VWO een groot aantal bronnen
uit deze verenigingen in de vorm van scans ter beschikking gesteld. U kunt ze gebruiken bij praktische opdrachten en profielwerkstukken. Het bronnenmateriaal en de onderzoeksvragen/ stellingen zijn zo gepresenteerd dat de leerlingen zelfstandig het
onderzoek verrichten, maar wel via een geautomatiseerd stappenplan geholpen worden.
Leerdoelen
Inhoudelijk:
De leerlingen krijgen een beeld van de verschillende opvattingen die ten tijde van de eerste feministische golf bestonden over de rol van de vrouw in de maatschappij. Tevens zien ze hoe opvattingen en doelstellingen binnen de gepresenteerde verenigingen
in de loop van de twintigste eeuw worden bijgesteld ten gevolge van de maatschappelijke ontwikkelingen.
Vaardigheden:
- De leerlingen doorlopen de diverse stappen van het historisch onderzoek - De leerlingen oefenen zich in het interpreteren van primaire bronnen
De bronnen
Alle bronnen zijn afkomstig uit archieven van verenigingen die worden bewaard in Het Utrechts Archief. Alleen het archief van de VVAO bevindt zich sinds begin 2006 bij
Het Internationaal Informatiecentrum en
Archief voor de Vrouwenbeweging (IIAV). Het gaat om tekstuele bronnen als brieven, krantenknipsels, liedteksten, statuten, reglementen en jaarverslagen, maar ook om beeldmateriaal als foto’s en promotiefolders. De leerlingen moeten de bronnen zelf
interpreteren, maar ze krijgen bij elke bron wel tips waar ze naar zouden kunnen kijken of waar ze op moeten letten. De leerlingen bekijken zelf welke bronnen ze nodig hebben.
De opbouw
Informatie over het onderwerp:
Naast bronnen geeft deze site begeleidende informatie voor de leerlingen. Om de bronnen beter in de tijd te kunnen plaatsen, lezen de leerlingen eerst de introductie. Hierin komen de volgende onderwerpen aan de orde:
- Vrouwenarbeid en de eerste feministische golf - Algemeene Nederlandsche Vrouwen Vereeniging ‘Arbeid Adelt’ - Nederlandsche Vereeniging ter Behartiging van de belangen der jonge meisjes - Vereeniging de Utrechtsche Huishoudschool - Utrechtsche
Vrouwelijke Studenten Vereeniging (UVSV) - Vereeniging van Vrouwen met een Academische Opleiding (VVAO) - Tweede feministische golf
Onderaan staan tips om zelf aanvullende bronnen en informatie te zoeken.
Onderzoeksvragen en stellingen
Via deze informatie komen de leerlingen vanzelf terecht bij het onderdeel: Hoe doe je historisch onderzoek? Hier kunnen leerlingen nalezen uit welke stappen een onderzoek bestaat. Tevens vinden ze hier suggesties voor onderzoeksvragen en stellingen, die
met de gegeven bronnen zijn te onderzoeken. De leerlingen kunnen er één kiezen en er zelf deelvragen bij bedenken. Ze krijgen hiervoor geen suggesties maar te denken valt aan: doelstellingen, doelgroep, opvattingen over de rol van de vrouw, activiteiten,
succes of niet, veranderingen in de tijd. De leerlingen maken een keuze voor één of twee van de genoemde verenigingen en worden vervolgens doorgeleid naar de bronnen.
Presentatie
U bepaalt zelf hoe de leelingen hun onderzoek presenteren en aan welke eisen de presentatie moet voldoen. Voor het printen van de bronnen en vragen en de eigen antwoorden van de de leerlingen is er geen aparte print optie. De leerlingen dienen dit zelf
(m.b.v. de rechter muisknop) uit te vogelen. Voor het intypen van voorlopige bevindingen is het handig wanneer de leerlingen in Windows een Word-document open hebben staan, zodat ze makkelijk kunnen wisselen naar het bronnenpakket en weer terug.
Antwoorden
‘Het’ antwoord bestaat meestal niet bij historisch onderzoek. Desgewenst kunt u als docent echter gebruik maken van een overzicht met daarop per vereniging een samenvatting van doelstellingen, doelgroep, activiteiten die werden ontplooid om het doel te
bereiken, in hoeverre men succes had, en welke veranderingen zich in de loop van jaren bij de vereniging voordeden. Dit overzicht kunt u opvragen bij Het Utrechts Archief.
Informatie en reacties
Met vragen of opmerkingen over dit materiaal en de antwoordenlijst kunt u terecht bij Het Utrechts Archief, contactpersoon:
Floortje Tuinstra, 030- 2866611.