Het Vredenburg was het culturele centrum van de stad. Om religieuze redenen was een schouwburg tot 1795 verboden. In 1796 verleende de vroedschap echter toestemming aan Cornelis Koppedrajer en Laurens Swart voor de bouw van een houten schouwburg op het
Vredenburg, ter vermaak van de Franse soldaten. De schouwburg had ook de warme belangstelling van koning Lodewijk Napoleon en hij verleende deze zelfs het predikaat 'koninklijke'. Het theater brandde in de nacht van 27 op 28 januari 1808 af.
In 1821 opende Cornelis van Leeuwen een nieuwe schouwburg op het Vredenburg. Het theater was voornamelijk bedoeld om vermaak te bieden aan de welgestelden van de stad. In de jaren '70 van de negentiende eeuw raakte het gebouw steeds meer in verval. De
vermogende inwoners van de stad brachten in 1880 een bedrag van 18.000 gulden bijeen voor een grondige verbouwing. In 1882 werd het gebouw heropend. In 1915 kwam de schouwburg in handen van de gemeente Utrecht.
In de jaren '30 van de 20e eeuw gingen er stemmen op voor nieuwbouw. De schouwburg kwam steeds meer in de schaduw te staan van een zich al maar uitbreidende Jaarbeurs. Reeds in 1921, het jaar van opening van de Jaarbeurs, ging men er al vanuit dat het
niet bij één gebouw zou blijven, maar dat er spoedig ook een tweede en een derde gebouw op het Vredenburg zou worden neergezet.
Op 18 mei 1938 werd door een aantal Utrechtse notabelen de oprichtingsakte ondertekend van de N.V. stadsschouwburg Utrecht. De N.V. zou een nieuwe stadsschouwburg gaan exploiteren. Aanvankelijk had men het idee op het Vredenburg zelf een nieuw gebouw neer
te zetten. Maar mede door toedoen van de Utrechtse industrieel F.H. Fentener van Vlissingen, die tevens lid was van de Raad van Bestuur van de Jaarbeurs, heeft men uiteindelijk gekozen voor een nieuwe locatie. Zo zou er meer ruimte blijven voor
uitbreiding van de Jaarbeursgebouwen op het Vredenburg. De schouwburg op het Vredenburg werd in 1941 afgebroken om plaats te maken voor een uitbreiding van het Jaarbeursgebouw.
