1880: Touwfabriek op stoom bij Oudewater

De touwbaan uit 1882 in bedrijf.

Eeuwenlang is touwproductie de belangrijkste industrie in Oudewater. Veel leden van de familie Van der Lee zijn lijndraaier of baander, zoals Jan Pieterszoon van der Lee in de zestiende eeuw en Gijsbert van der Lee in de negentiende eeuw. Zij kopen hennep bij de boeren rondom de stad en verwerkten de hennep op hun lijnbanen tot touw. Die lijnbanen liggen langs en op de wallen van het stadje en in de straten die daar evenwijdig aan lopen, zoals de Achterstraat en de Biezen. In de negentiende eeuw koopt de familie Van der Lee één voor één de lijnbanen in de Biezen op. Zo ontstaat een echte productielijn.
Gijsbert van der Lee wil graag overschakelen op stoom, om de productie te verhogen. Maar binnen de bebouwde kom mogen geen stoommachines worden gebruikt. Daarom besluit hij in 1880 om een stoomtouwslagerij te bouwen in de polder Klein-Hekendorp, dichtbij Oudewater. Hij laat een touwbaan bouwen die wel 350 meter lang is. Dat betekent dat er ook lange kabels geslagen kunnen worden. In 1882 begint de productie op de touwbaan. Ook tegenwoordig is deze touwbaan nog in bedrijf, voor de productie van tuigage voor de replica's van de zeventiende eeuwse schepen. Hier zijn bijvoorbeeld de kabels voor de ‘Batavia’ geslagen.
In de twintigste eeuw worden nieuwe bedrijfsgebouwen naast de touwbaan gebouwd, de ‘Zevenhuizen’. Inmiddels hebben sisal en manilla de hennep vervangen als grondstof. In 1941 gaat de touwfabriek over op electriciteit. Er verrijst weer een nieuwe fabriekshal met moderne machines en robots. Tegenwoordig wordt touw vooral gemaakt van kunststof.

Advertentie Touwfabriek Van der Lee

Literatuur
J. Verhoog en H. Warmerdam, 450 jaar in Touw: Touwfabriek G. van der Lee b.v. 1545-1995.(Noordwijk 1995).
M. Beek en M. Kooiman, Oudewater. Geschiedenis en architectuur.(Zeist 1993).Internet
www.touwfabriekvanderlee.nl
www.touwmuseum.nl
www.bataviawerf.nl

Thema

Tijdbalk