1858: Erkenning wapen provincie Utrecht.

Provinciewapen

Het wapen van de provincie Utrecht bestaat uit een gevierendeeld schild. In het eerste en vierde deel is een kruis van zilver op keel (= rood) afgebeeld. In het tweede en derde deel staat een leeuw van keel op goud. Het middenschild bestaat uit twee schuine vlakken van zilver en keel.
Het wapen van de provincie is een combinatie van het wapen van het Sticht (het kruis van zilver op keel) en het wapen van Holland (de rode leeuw). Het Stichtse wapenschild met het kruis is al in de 13e eeuw als zegel gebruikt door bisschop Jan van Zierik. In de 14e eeuw komt het wapen ook voor op de munten van het Sticht. De combinatie met het Hollandse wapen is een gevolg van de pogingen van hertog Philips van Bourgondië in de 15e eeuw om het Sticht onder Bourgondische invloed te brengen. De hertog heeft inmiddels een groot deel van de Nederlanden onder zijn beheer gekregen, maar Utrecht valt dan nog buiten zijn invloedssfeer. Zijn twee bastaardzonen David en Philips worden achtereenvolgens tot bisschop van Utrecht gehuldigd. Philips’ opvolger, bisschop Hendrik II ziet zich in 1527 door de krijgstochten van Karel van Egmond gedwongen om de hulp van Philips’ nazaat keizer Karel V in te roepen. In 1528 ontslaat bisschop Hendrik de Utrechtenaren van hun eed van trouw aan de bisschop. De graaf van Hoogstraten neemt dan als stadhouder voor Holland, Zeeland, Sticht en Oversticht en het bewind op zich. De bestuurders van het graafschap Holland doen diverse pogingen om het Sticht te annexeren, maar dat mislukt.
Het middenschild van het provinciewapen is het wapen van de stad Utrecht. Utrecht is de belangrijkste stad in de provincie Utrecht en ook de vergaderplaats van de Staten van Utrecht.
Het provinciewapen is op 14 april 1858 erkend door de Hoge Raad van Adel.

Literatuur
P. van Alff, Nederlandsche wapens van het Rïjk, de Provinciën en de Gemeenten, voorts van de Waterschappen, Heerlijkheden enz.De Bilt 1941-1943.
F.J. van Ettro, De Bourgondische oorsprong van enige provinciewapens in Nederland en België1979.
M. Nahuys, 'Het Utrechts Provinciaal Wapen, oorsprong en ondergane veranderingen' in: Utrechtsche volksalmanak, 1868.
W.F.J. den Uyl, 'Wapen en vlag van de provincie Utrecht', Provinciale almanak voor Utrecht1952.

Thema

Tijdbalk