1668: Anna Maria van Schurman verlaat Utrecht

Anna Maria van Schurman is geboren op 5 november 1607. Haar ouders zijn welgesteld en haar moeder stamt zelfs uit een adellijke familie. Ze is een heel begaafd kind. Als ze vier jaar oud is, kan ze al lezen. Ze volgt dezelfde lessen als haar drie broers Hendrik-Frederik, Johan Gottschalk en Willem. Voor meisjes is het in deze tijd heel uitzonderlijk om veel te leren. Anna Maria houdt zich ook bezig met meer meisjesachtige vaardigheden, zoals papierknippen, borduren, aquarelleren en schilderen.
In 1613 verhuist het gezin naar Utrecht en betrekt een huis aan het Munsterkerkhof (nu het Domplein). Anna Maria leert veel talen: Frans, Duits, Engels, Italiaans, Latijn, Grieks, Hebreeuws, Arabisch, Turks, Perzisch en Ethiopisch. Sommige talen leert zij van haar buurman, Gisbertus Voetius. Zij onderhoudt veel internationale correspondenties en is goed bekend in literaire kringen in de Nederlanden en daarbuiten. Anna Maria houdt zich ook bezig met andere wetenschappen, zoals astronomie, botanie, metafysica en theologie. Voor Anna Maria is de theologie de kern van alle wetenschappen. Haar buurman Voetius, die inmiddels hoogleraar is aan de Utrechtse universiteit, is het daarin met haar eens. Anna Maria wordt gevraagd om het openingsgedicht voor de universiteit te maken in het Latijn. Voetius geeft haar zelfs toestemming om zijn colleges te volgen. Anna Maria is de eerste vrouw op de universiteit. Om geen aanstoot te geven aan de mannelijke studenten, volgt ze de colleges vanachter een gordijn.
Door haar belangstelling voor theologie heeft Anna Maria predikant Jean de Labadie uit Genève naar Nederland laten komen. De Labadie veroorzaakt nogal wat opwinding omdat hij erg strikt en radicaal in zijn opvattingen is. Maar dat spreekt Anna Maria juist aan. Zij besluit Jean de Labadie te volgen. In 1668 vertrekt zij uit Utrecht om zich in Amsterdam bij een groep Labadisten aan te sluiten. Al snel moet de groep Amsterdam verlaten en zij trekken naar een landgoed in Westfalen. Omdat het landgoed door oorlogsdreiging onveilig wordt, gaat de groep verder naar Altona in Denemarken. Hier overlijdt Jean de Labadie. De Labadisten vestigen zich vervolgens in Wiewerd in Friesland. Hier sterft Anna Maria van Schurman, 71 jaar oud.

Albumblad (handschrift) op perkament, geschreven door Anna Maria van Schurman met spreuken in acht talen. Ca. 1640. XXVI A 17

Literatuur

M. de Baar (red), Anna Maria van Schurman (1607-1678), een uitzonderlijk geleerde vrouw. Zutphen 1992
M. de Baar, Anna Maria van Schurman (1607-1678), geleerde, dichteres en kunstenares. In: Utrechtse biografieën deel 1

Thema

Tijdbalk