1342: Hugo Wstinc stelt rechtsboek Dom samen

Beeldje in de pandhof

Op de fontein in het midden van de pandhof van de Dom zit een schrijvende kanunnik. Hij stelt Hugo Wstinc voor, de rechtsgeleerde die in 1342 het rechtsboek van de Dom samen heeft gesteld.
Hugo Wstinc stamt uit een vooraanstaande Utrechtse familie die verwant is aan belangrijke families zoals Backer en Blaeuvoet. Na zijn studietijd is hij in dienst van de prior van de predikheren, Gijsbert van Bronchorst. Hij staat vermeld als ‘magister’, meester, en is dus rechtsgeleerde. Na 1329 is hij in dienst van de officiaal van de Utrechtse bisschop. Enkele jaren later is hij notaris in Utrecht en rector van de parochiekerk in Lopik. In 1337 wordt Hugo Wstinc benoemd tot kanunnik van het Domkapittel.
Hugo Wstinc is in zijn tijd in heel Europa bekend om zijn rechtsgeleerdheid. Hij treedt regelmatig op als bemiddelaar in geschillen tussen de stad Utrecht en de kapittels. Maar ook kapittels in andere steden vragen hem om raad bij twisten. De paus complimenteert hem over zijn wijsheid en inzicht. In 1342 stelt hij het rechtsboek van de Dom samen. Dit boek gaat over de rechten en gewoonten van het Domkapittel. Zo beschrijft hij bijvoorbeeld hoe nieuwe kanunniken worden gekozen. Het Domkapittel heeft 37 kanunniksplaatsen. Elke kanunnik moet een wijding hebben ontvangen: er moeten negen priesters zijn, tien diakens, tien subdiakens en negen acolieten of misdienaren. Wstinc beschrijft de taken van de kanunniken en hun plaatsen tijdens de dienst. Verder beschrijft hij de liturgische voorschriften bij kerkelijke feestdagen zoals welke hymnen gezongen worden en wanneer de klok wordt geluid.
Wstinc schrijft het rechtsboek om onbekendheid met de rechten van het kapittel uit de wereld te helpen. Hij hoopt dat zo de geschillen hierover zullen verminderen. Hij noemt het boek ‘Statuta ecclesie Trajectensis’. Het is bekend geworden als het ‘Camerboeck van de Dom’ omdat het was ingebonden met het Liber Camerae.
Hugo Wstinc overlijdt in 1349. In 1915 maakt de edelsmid Jan Eloy Brom het beeldje op de fontein.

Archief van het Domkapittel, toegang 216, inv.nr. 67, Camerboeck van de Dom

Literatuur

S. Muller Fz. (ed.), Het rechtsboek van den Dom van Utrecht door Hugo Wstinc. ’s-(Gravenhage 1895)
S. Muller Fz., Het rechtsboek van den Dom, in: Overdrukken van verslagen en mededelingen der Vereeniging tot uitgave van vaderlandsche rechtsbronnen, 1896; opgenomen in: Muller Sparsa 1893-1896.
Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel 1, pagina 1506. (Leiden 1911).

Archief

Archief van het Domkapittel, toegang 216, inv.nr. 67, Camerboeck van de Dom
Archief van het Domkapittel, toegang 216, inv.nr. 68, afschrift van het geschrift van Hugo Wstinc uit het einde van de 15e eeuw.
Archief van het Domkapittel, toegang 216, inv.nr. 69, afschrift van het geschrift van Hugo Wstinc uit de 17e eeuw.
Archief van het Domkapittel, toegang 216, inv.nr. 71, index op het geschrift van Hugo Wstinc, 15e eeuw
Archief van het Domkapittel, toegang 216, inv.nr. 72, korte inhoudsopgave van de titels van het geschrift van Hugo Wstinc, 17e eeuw.
Archief van het kapittel van Sint Pieter, toegang 220, inv.nr. 3, Liber Camerae Cathenatus, statutenboek, ca. 1460, met afschrift van de tekst van Hugo Wstinc.

Thema

Tijdbalk