1296: Herman van Woerden ontvoert Floris V

Lijst van eigendommen van Floris V die na zijn overlijden in het Catharijneklooster zijn aangetroffen. Verzameling Buchel-Booth, 1295-1695, inv.nr. 12, folio 21verso.<br />

In 1296 komt graaf Floris V van Holland in Utrecht op bezoek om een ruzie tussen Gijsbrecht van Amstel en Sweder van Zuylen bij te leggen. Hij is te gast bij de Utrechtse bisschop Jan van Sierck en logeert met zijn gevolg in het Catharijneklooster op het Catharijneveld. Als de ruzie is bijgelegd, besluiten de edelen dat zij zullen gaan jagen op de stadsweide, ten westen van Utrecht. Op zaterdag 23 juni, na het middagdutje, rijden graaf Floris, Gijsbrecht van Amstel, Herman van Woerden, Gerard van Velzen, Aernaut van Benskop, Gerard van Craeyenhorst, Willem van Teilingen en Willem van Zaenden de stad uit met hun valken. Op de stadsweide, ongeveer een halve mijl van de stad, grijpt Herman van Woerden de teugels van het paard van Floris en roept ‘Uw hoge sprongen zijn gedaan!’. Floris denkt eerst dat het een grap is. Als hij beseft dat het bittere ernst is, wil hij zijn zwaard trekken maar dan is hij al te laat. Gerard van Velzen dreigt zijn hoofd in te slaan. Floris geeft zich over. Herman van Woerden en Gerard van Velzen brengen met hun schildknapen Floris naar het Muiderslot, één van de dwangburchten die hij zelf heeft laten bouwen. Vanaf het Muiderslot kunnen ze hem naar Engeland laten brengen. Maar Floris is erg geliefd bij het gewone volk in zijn graafschap en zij sluiten de weg over zee af. De samenzweerders besluiten het Muiderslot te verlaten. Op woensdag 27 juni zetten zij Floris op een paard en binden hem vast. Bij Muiderberg stuiten ze op een groep Gooilanders die Floris willen bevrijden. Gerard van Velzen slaat met zijn zwaard op Floris in. Die probeert te ontsnappen door zijn paard over een sloot te laten springen, maar ruiter en paard belanden midden in de sloot. De samenzweerders storten zich op de graaf en slaan hem dood.
De edelen vluchten, maar de moord op Floris heeft voor hen grote gevolgen. Sommigen worden gevangen genomen, anderen worden verbannen. Hun goederen worden verbeurd verklaard. De bisschop van Utrecht had in 1281 grote delen van het Sticht als onderpand aan Floris afgestaan: Woerden, Bodegraven, Waarder en Oudewater, maar ook de Vechtstreek met het Muiderslot. Deze onderpanden worden vervallen verklaard want ook de bisschop heeft schuld aan de moord: Floris was immers zijn gast toen hij gevangen werd genomen. De zoon van Floris, Jan, wordt op veertienjarige leeftijd tot graaf uitgeroepen.

De plek waar het gebeurde: cat. 36239, tekening van Lage Weide bij de Herberg Jaffa.

Archief

Verzameling Buchel-Booth, 1295-1695, inv.nr. 12, folio 21verso.

Thema

Tijdbalk