Port-Royal
Het Utrechts Archief beheert de internationaal vermaarde collectie van Port-Royal. Deze collectie geldt als de belangrijkste verzameling documenten met betrekking tot de Jansenistische beweging in de 17e en 18e eeuw buiten Frankrijk. De
collectie is eigendom van de oud-katholieke kerk van Nederland.
De Jansenisten ontleenden hun naam aan de Nederlander Cornelius Jansenius († 1638), bisschop van Ieperen. Hun gedachtengoed baseerden zij op Jansenius’ studie over de theologie van St. Augustinus, waarin de genadeleer van deze kerkvader zo werd
uitgelegd, dat dit tot een zeer strikte zielzorg en sobere levensstijl moest leiden. In Frankrijk streek de Jansenistische beweging neer bij de Cisterciënser abdij van Port-Royal des Champs. De Jansenisten werden zowel door de Franse staat als door de
paus vervolgd. Velen vluchtten naar Nederland. Ze vonden een warm onthaal bij de oud-katholieke kerk, die in 1723 ontstond na een breuk met de paus.
Tips
- De collectie Port-Royal bevat met name vele originele brieven, geschriften en andere documenten opgesteld door leden van de Jansenistische beweging, aanhangers en opposanten vanaf het begin van de 17e tot begin 19e eeuw. De meeste documenten zijn
gepubliceerd. De index op persoonsnamen bevat ongeveer 6000 namen. De meeste documenten hebben betrekking op Frankrijk en zijn ook opgesteld in het Frans. De bibliotheek van Port Royal heeft ook een eigen website.
- De franstalige, gedrukte inventaris van J. Bruggeman en A.J. van de Ven dateert uit 1972.
- MMF Publications te Lisse heeft het archief op microfiche gezet. U kunt het archief in Het Utrechts Archief alleen nog in deze vorm raadplegen op de locatie Alexander Numankade.
- Daarnaast kunt u deze microfiches raadplegen in de volgende bibliotheken en archieven:
-
- Yale Divinity School
- University of Berkeley
- Notre Dame (USA)
- BU School of Theology
- Stanford University
- Cornell University
- University of Washington
- University of Michigan
- John Hopkins University
- Georgetown University
- Duke University
- St. Louis University
- Center Research Libraries
- St. Paul’s, Ottawa
- Ohio State University
- UC Los Angeles
- University of Binghamton
- Bibiliothèque National de France>
- UB Mainz
- UB Tübingen
- UB Freiburg
- Herzog August Bibliothek
- Frankesche Stiftung Halle
- Bibliothèque pub. & univ. Genève
- KU Eichstätt
- Shiseido, Japan