Van abdij tot rechtbank

Het Utrechts Archief is een huis vol geschiedenis. Niet alleen vanwege het archief, maar ook omdat het gebouw zelf op oude fundamenten staat.

Paulusabdij
Hier zijn nog sporen te zien van de Paulusabdij, die in 1050 door bisschop Bernold werd gewijd. Het oude klooster lag in het gebied tussen de Nieuwe Gracht, de Korte Nieuwstraat, de Trans en de Hamburgerstraat. Resten van de zuidmuur van de Pauluskerk, die in 1707 werd afgebroken, zijn nu nog te zien in de Hofpoort. Een gedeelte van de noordmuur van het zijschip ligt verborgen in tuinmuur van Huize Molenaar. In Het Utrechts Archief liggen nog twee zware veldkeien uit de fundering van de kerk. De bogen en kruisgewelven die in de muren nog zichtbaar zijn, vertellen iets over de indeling van het klooster. Topper is de gotische spitsboog waardoor de Benedictijner monniken naar de kapittelzaal liepen. Het huidige auditorium was vroeger de refter (de eetzaal) van de monniken. In de monumentale muur is nog te zien waar monniken hun handen wasten voordat ze vanuit de slaapzaal via een trap naar de kerk gingen. Zo zijn er nog meer plaatsen in het gebouw waar de muren bijna voor zichzelf spreken, zoals in de voorraadkelder (de huidige wijnkeldergang voor kinderen) en de librije, waar nu heel toepasselijk de studiezaal is gevestigd.

Hof van Utrecht en Rechtbank
Het klooster werd in 1580 opgeheven, waarna het provinciale gerechtshof, het Hof van Utrecht zijn intrek nam. De kapittelkamer werd de raadskamer en de ‘pynichkamer voor de misdadiger'. De refter werd gebruikt als raadzaal voor het Hof van Utrecht en is tot 2001 de rechtszaal van de rechtbank gebleven.
In de huidige opstelling wordt deze grote zaal gebruikt voor twee permanente presentaties: een multimediale groeikaart van de stad Utrecht en omgeving (Utrecht van nul tot nu) en een multimediale presentatie over de geschiedenis van het gebouw, waarbij de projecties op zeer verrassende plekken in deze historische zaal worden getoond. Ook nog aanwezig zijn de rechtbankcellen waar je als bezoeker kunt ‘zitten' en verschillende verhalen uit de rechtsgeschiedenis dicht op de huid laten komen.

 

 

 

Uw bezoek aan de expositie is gratis. De Rabobank Utrecht betaalt uw entreeprijs.

Groeikaart Utrecht
Zie de stad Utrecht groeien van het jaar 50 tot heden
Rondleidingen in Het Utrechts Archief
ontdek de geschiedenis

 

Expositie

Expositie