
swarte damaste tabbert, die haar vader plagh toe te behoren, geheeten heer Ott Schenk. Daer worden twee casuyffelen af gemaackt, maer die cruycen becosten wy schier.
Anno 1521 sterf Ott van Bilant, heer tot Wel op saterdag Sunte Bastiaensdagh ende syn huysvrou gaff ons synen flu[w]elen paltrock, die noch niuw was ende liet daer of maken een dienrock, een stool, vier manipulen, 4 amicten, vier boorden. En gaf noch de vrouw van Wel voorseyd 36 ellen cleyn linnenlaken, daer [zij] die el off geschoren had 12 en daer of gemaakt worden drie alven mit amicten. Ende Dirk Bor van Amerongen gaf om twee casuffels op te maken 6 Philipsguldens.
[In de marge: inbruec der Leckdyk daer groote schade en loopt tot Leyden]
Anno 1523 doe brack den Leckendyck in tot Schalkwijk aen die Heulle opten 13den avont des morgens ten 5 uuren. Ende daer dreef een huys wegh daer een man, een wyf mit 5 kinderen inne waren, die al dood bleeven. De Lecke uytermaten groote schade doende en liep door Schalkwijk, Houten, Jutfaes, Vaert, Galecop, Gerwerscop ende in Holland tot Leyden toe. De Schalkwijkse wetering was een groot deel mit sant toe geloopen. ’t Coorn van ’t besaeyde land bedorven, mitt een knye hoog mit zant belopen.
[In de marge: de lande met 2 st[uyvers] beswaart om den dijk te maken per mergen]
Ende men moestet om-e[e]r[d]en ende men sette op elken goeden mergen 6 stuyver, daer men den dijk mede maakte, en de landheeren daer af dard[h]alve stuyver ende de pachters darde halve stuver. Dat waren 2 sc[hellingen] Hollands.
zwarte damasten mantel die aan haar vader, geheten heer Otto Schenk,1 toebehoord had. Daar werden twee kazuifels van gemaakt, de [bijbehorende] crucifixen kochten wij spoedig daarna.
Filips
In het jaar 1521 stierf Otto van Bylant, heer van We[l]l, op de zaterdag [na] St. Sebastiaansdag [22 januari]. Zijn echtgenote schonk ons zijn nog nieuwe fluwelen paltrok.2 Daarvan werd gemaakt: een liturgisch gewaad, een stool,3 vier manipels,4 vier amicten5 en vier boorden. De genoemde vrouwe van We[l]l gaf voorts 36 el aan klein linnen doek. Twaalf el werden daar vanaf gesneden, waarvan drie albes6 werden gemaakt met amicten. Om twee kazuifels te maken schonk Dirk Bor van Amerongen7 zes Filipsguldens.
[In de marge: doorbraak van de Lekdijk die grote schade veroorzaakt tot aan Leiden toe]
’s Morgens om vijf uur brak op dertienavond8 1523 [5 januari] de Lekdijk bij de Heul onder Schalkwijk door. Een huis met een man en vrouw en vijf kinderen erin dreef daar weg. Ze stierven allen. De Lek richtte bovenmatig veel schade aan en zorgde voor een overstroming die Schalkwijk, Houten, Jutphaas, de Vaart [Vreeswijk], Galecop en Herbertskop trof. Het water kwam in Holland tot aan Leiden toe. De Schalkwijkse wetering slibde voor een groot deel met zand dicht. Er was land waar het zand wel een knie hoog op lag.
[In de marge: het land belast met twee stuivers per morgen om de dijk te repareren]
Het ingezaaide koren kwam onder water te staan en bedierf. Het moest worden ondergeploegd. Voor elke morgen goede grond werd een bedrag van zes stuivers omgeslagen om de dijk te herstellen. De landheren droegen daar anderhalve stuiver aan bij en de pachters anderhalve stuiver. Dat was hetzelfde als twee Hollandse schellingen voor elk van hen.
1 Het gaat hier om Otto Schenck van Nydeck of von Nydeggen (1451-1518) drost van Gelder en Wachtendonk, raad van de hertog van Gelre. Deze als ‘roofridder’ bekend staande edelman bezat het Huis Walbeck dat later overging naar de familie Van Bylandt.
2 Bovenkleed voor mannen met wijde slippen onder de gordel.
3 Stola of brede band die de priester om de hals en gekruist over de borst draagt bij het opdragen van de mis.
4 Een armband van dezelfde stof als de kazuifel die de priester bij de mis om de linkerarm draagt.
5 Een vierkante linnendoek die de priester om de schouders draagt.
6 De albe is het witte linnen kleed van de priester waarover de stool en de kazuifel worden gedragen.
7 Dirk Borre van Amerongen (ca. 1438-ca. 1527) was burgemeester van de stad Utrecht.
8 Driekoningenavond of de dag voor Driekoningen.
Bladeren
Weergave