Monumenta Van Buchel pag. 84 (fol. 45v)
Transcriptie
* Singulis signis adiuncta 4 scuta, 'quarterios' vocant, et primo ac ultimo eadem sunt; 2° et 3° sunt addita, quae inde sequuntur.
In eodem sacello sepultus Edmundus, Scoticae legionis tribunus, in obsidione Tiberica ad Rhenum nuper occisus, ubi sequentia eius signa et arma suspensa sunt. *
Magnifico nobili strenuoque viro, domino Wilhelmo Edmondio, illustri atque splendidissimi ordinis sancti Andreae, in regimento Scotico equiti aurato, veteris legionis Scoticae, ad auxilium Confoederatarum provinciarum in Belgio conscriptae, chiliarchae fortissimo, et per omnes militum gradus ad summos honores evecto, civitatis Berchani ad Rhenum, eiusque propugnaculi a se erecti, defensori acerrimo, qui cum obsidii tempore exercitui cum imperio ibidem praeesset, fortiterque pugnans ab hoste glande traiectus, magno omnium moerore, vitam morte commutavit. Domina Agnes Berchia Durdrechtana marito incomparabili ob memoriam, Thomas et Sabina, proles, patri pientissimo monumentum hoc gesserunt, et pientissimi in pace faciendum curaverunt.
Vixit annos plus minus XLIX, ex hac luce ereptus III septembris, stilo correcto, anno salutis IIII(?) post MDC.
In cruce templi, nuper suspensa haec tabula a reverendo decano.
D.O.M. sacrum.1
Reverendo patri, domino Alberto Pighio, sacrae theologiae et artium doctori, apud Belgas Campis nato. Cum in mathesi et in primariis linguis versatus, eruditioni rarae ac eloquentiae prudentiam et rerum publicarum usum adiunxisset, ab Adriano VI, pontifice maximo, in hac urbe Traiecto nato, in Italiam evocatus, sibi et successoribus papis Romanis acceptus, operam illis suam frequentibus legationibus navavit. Nam in republica Christiana negotiis expediendis, dexter et admirabilis fuit.
Scripserat adolescens Lovanii ad Leonem X, papam, a. De ratione paschalis celebrationis, deque restitutione calendarii, b. Aequinoctiorum et solstitiorum inventione, aliaque in mathesi edidit opera non contemnenda. Astrologiam defendit, sed prognosticatores reprehendit. Iam theologiae doctor renunciatus de hierarchia ecclesiastica, item c. De controversiis in comitiis Ratisbonensibus et d. Dissidiis componendis librum conscripsit. Hinc contigit ut [a] domino2 Carolo V, caesare augusto, virtutum suarum meritis tandem etiam innotescens et amplissima huius ecclesiae sancti Johannis prepositura et archidiaconatu cohonestatus sit, cum antea creatus quoque esset metropolitanae3 ecclesiae canonicus et thesaurarius, haud dubie ad maiores, imo summos honores, nisi immatura mors ei vitam anno 1543 abripuisset, fuisset evectus.
Effigies eius, a summo pictore Schorelio, arteficiosissime ad vivum delineata, hoc loco, quo ipse sepultus, servatur. Vide fol. 48.4
1. Het volgende opschrift is getranscribeerd aan de hand van Caspar Burman, Traiectum eruditum, Utrecht 1738, 265-266. In het handschrift van Van Buchel zitten zoveel afkortingen en onduidelijkheden, dat een betrouwbare transcriptie onmogelijk was. Waar die van Burman van de zijne afwijkt, is dan ook slechts in één geval aangegeven. De vier titels van Pigge's boeken die in de tekst aangehaald worden, zijn hier gecursiveerd.
2. Bij Van Buchel mogelijk terecht: a Carolo.
3. Er staat: metrapolit., en ook Burman transcribeert: metrapolitane.
4. Het vervolg staat op pag. 89 (fol. 48r).
Vertaling
* In elk wapen zijn vier schilden opgenomen, zogenaamde kwartieren; voor het eerste en het laatste zijn de schilden hetzelfde, en voor het tweede en derde zijn ze toegevoegd, zoals ze hierna volgen. *
In dezelfde kapel is begraven Edmund, kolonel van het Schotse regiment, die kortgeleden sneuvelde bij het beleg van Rijnberk (Rheinberg). Zijn wapenschilden zijn hier opgehangen als volgt. *
William Edmund was gulden ridder in de Andreasorde in het Schotse koninkrijk. Als dappere kolonel van het oude Schotse regiment dat was gelegerd in de Nederlanden, tot hulp van de Verenigde Provincies, was hij opgeklommen tot de hoogste militaire rang. Hij was de onverschrokken verdediger van de stad Rijnberk en van het fort van die stad dat hij had zelf gebouwd. Hij heeft, tot groot verdriet van allen, het leven voor de dood verwisseld, toen hij tijdens het beleg, waarbij hij het opperbevel voerde over het leger aldaar en dapper vocht, door een vijandelijke kogel werd getroffen. Agneta Berck1 uit Dordrecht, heeft ter herinnering aan haar onvergelijkelijke echtgenoot, en Thomas en Sabina, zijn kinderen, hebben voor hun zeer geliefde vader, met een goed en vroom gemoed deze steen in vrede laten oprichten.
Hij heeft ongeveer 49 jaar geleefd, toen hij uit het leven werd weggerukt op 3 september nieuwe stijl in het zesde heilsjaar na 1600 [dus 1606].
In de kruisbeuk van de kerk is onlangs dit bord opgehangen door de deken [Jan van Renesse]
D.O.M. *
Voor Albert Pigge,2 doctor in de godgeleerdheid en de vrije kunsten, geboren in Kampen in de Nederlanden. Hij was zowel in de wiskunde als in de voornaamste talen bedreven, en zijn buitengewone kennis en welsprekendheid gingen gepaard met een groot inzicht en ervaring in staatszaken. Daarom werd hij door paus Adrianus VI, die in deze stad Utrecht geboren was, naar Italië ontboden. Hij werd door hem en zijn opvolgers zeer gewaardeerd en heeft hun dikwijls als gezant diensten bewezen. Hij was immers bekwaam en bewonderenswaardig in het regelen van zaken in christelijke aangelegenheden. Als jongeman in Leuven had hij naar paus Leo X geschreven over a. De berekening van de paasviering en het verbeteren van de tijdrekening. En eveneens over b. Het bepalen van de datum van de dag- en nachtevening en de zonnewende. Daarnaast heeft hij nog andere niet onbelangrijke wiskundige werken uitgegeven. Hij verdedigde de sterrenkunde, maar veroordeelde de sterrenwichelaars. Toen hij tot doctor in de theologie was gepromoveerd, heeft hij een boek geschreven over de hiërarchie in de Kerk en over c. De onenigheden op de Rijksdag in Regensburg en d. Het bijleggen van de twisten. Zo kwam het, dat hij door keizer Karel V, toen hij vanwege zijn grote verdiensten reeds lang wijd en zijd bekend was, geëerd werd met de proosdij en het aartsdiakonaat van de Janskerk, nadat hij tevoren al benoemd was tot kanunnik en thesaurier van de Dom. Zonder enige twijfel zou hij tot hogere, en zelfs tot de hoogste eer gekozen zijn, als een vroegtijdige dood hem niet in 1543 uit het leven had weggerukt. Op deze plaats waar hij is begraven, wordt zijn beeltenis bewaard, die door de beroemde schilder Jan van Scorel naar het leven is geschetst.3 Zie fol. 48 [pag. 89].
1. Haar verzoek om een weduwenpensioen werd door de Staten-Generaal afgewezen op 14 nov. 1607 (RGP). Zie over William Edmund, die nog bij Nieuwpoort had meegevochten, ook NNBW , 6, 466.
2. Zie over hem Doeleman 1982, 145-157.
3. Zie Faries 1997, 111-113. Er is een gravure van Filips Galle, mogelijk naar dit portret.
Monumenta
Bladeren
Weergave