460 inventaris van het archief van het huis de blauwe kamer beoosten rhenen 1451-1821, door c.a. van kalveen 1451 1821 460 huis de blauwe kamer te rhenen Het Utrechts Archief Openbaarheid volledig openbaar Titel inventaris inventaris van het archief van het huis de blauwe kamer beoosten rhenen 1451-1821, door c.a. van kalveen Titels nadere toegangen Geen nadere toegangen 1. Inleiding Dit archief bevat stukken die betrekking hebben op de Blauwkamerse buitenwaarden beoosten Rhenen, gelegen in de Nude op de grens van de provincies Utrecht en Gelderland. Het was Stichts leengoed van de bisschop en stond in de middeleeuwen bekend onder de naam "Nudegraafseweerd". De eerste vermelding als een leengoed met rechtsmacht, tijns en tienden dateert van 1406. 1 ". De Nudegraafse weerd, maar dan zonder de rechtsmacht, werd in 1434 als Stichts leen gebracht onder de leengoederen van het kasteel Ter Horst. 2 . 1 "Item (bisschop Frederik van Blankenheim) beleent Elseben van Loenresloet (met onder meer) in den kerspel van Renen 's-Noygrevenweert mit den gericht, teenden, tijns, ende mit sinen toebehoren". Archief bisschoppen van Utrecht nr. 271-1, fol. 45ro. (nieuw fol. 62ro), 24 juni 1406. H.P. Deys, "De Blauwe kamer en een onbekende kaart door H. Ruysch, 1636." in oud-Rhenen, jg. 5, 1986. 2 Volledige tekst van de middeleeuwse akte van belening in archief bisschoppen nr. 275. fol. 27ro (nieuw fol. 29ro-vo), 16 mei 1457. Voetnoot De laatste belening door het Utrechtse leenhof dateerde van 1593. 1 . In de 17e eeuw blijkt het goed in- middels in oostelijke, in Gelderse richting te zijn uitgebreid met een huis en met waarden, die voor een groot deel vielen onder het schependom van Wageningen. Al ver voor 1685 is de naam gewijzigd in Blauwekamersweerd, welke naam sedert dien in verschillende varianten voorkomt. Het goed ligt buitendijks, dus ten zuiden en zuidwesten van de Grebbedijk, die vóór de 17e eeuw meestal de Rhenense en Wageningse bandijk heette. In 1740 werd het bezit van de Blauwkamerse buitenwaarden en het bezit van het huis de Blauwe kamer gecombineerd met het eigendomsrecht van het Opheusdense veer en het veerhuis met Rijsweerd ten zuiden van de Rijn onder Opheusden, zij het tot 1815 in ongedeeld gemeenschappelijke bezit van twee eigenaren, ieder voor de helft van het geheel. Waterstaatkundig komt het gebied onder de afwateringseenheden voor als de polder de "Blauwkamerse buitenwaarden. 2 . Thans is de Blauwe kamer eigendom van de stichting "Het Utrechts landschap", die het archief in 1991 aan het Rijksarchief in Utrecht in bewaring heeft gegeven. 1 Lijst van alle beleningen in A. J. Maris, Repertorium op de Stichtse leenprotocollen I; de Nederstichtse leenacten (1394-1581), ('s-Gravenhage 1956), 260-262. 2 Beschrijving van de provincie Utrecht behorende bij de Waterstaatskaart ('s-Gravenhage 1968), 64 Voetnoot 2. Inventaris 2.1. Verwerving 1 Akte van verkoop en overdracht door Walraven van Haaften en zijn vrouw Henric van Vaderic aan bisschop Rudolf van Diepholt van de Nudegraafse weerd met alle daarin gelegen goederen en rechten, gelegen tussen Wageningen en de Grebbe 1451 1 charter In de tekst staat " 's-Noygravenweert" NB 2 Akte van verkoop en overdracht door Florentina Valckenaer en Johan van Hardenbroek aan Willemina van Verendaal weduwe van Johan de Coninck, in leven koopman op Batavia, van de Nudegraafse of Blauwkamerse weerd met het huis, gelegen aan de Grebbe onder Wageningen 1685 1 charter 3 Akte van verkoop door Henrick, Wijnand, en Geertruyd Wijman aan Willem Adriaan Bouwens, Jacob Adolf Brossart, en Gerard van Zwoll, burgemeester van Rhenen, namens Johan Kupius, van de helft van de Rijsweerd te Opheusden bij het Opheusdense veer 1716 1 stuk 4 Akte van overdracht door Peter Nuy en zijn vrouw Jantje van der Kieft aan Willem Jan van Dedem en zijn vrouw Gerbrecht van Delen van een morgen hooiland op De Haar te Wageningen 1729 1 charter 5 Verklaring van onbezwaardheid afgegeven door J. Wicherts, secretaris van Wageningen, betreffende de Blauwkamerse weerden met het huis 1740 1 stuk 6 Akte van executoriale verkoop door Christina Brossart, Jan Wouter Brossart en de kinderen van wijlen Jacob Adolf Brossart en Maria Kupius aan Anthony van der Hart van de helft van de Blauwkamerse weerden met het huis, gelegen onder Wageningen 1740 1 omslag 7 Akte van executoriale verkoop door de kinderen van wijlen Jacob Adolf Brossart en Maria Kupius aan Gijsbert Willem van Dedem van de helft van het Opheusdense veer met het veerhuis en 2 morgen uiterwaard en de helft van de Rijsweerd te Opheusden, in gemeenschappelijk eigendom met de kinderen van wijlen Adriaan Bouwens en Jacoba Kupius, bezitters van de andere helft 1740 1 katern 8 Akte van overdracht door de kinderen van wijlen Jacob Adolf Brossart en Maria Kupius aan Gijsbert Willem van Dedem van de helft van het Opheusdense veer met het veerhuis en 2 morgen uiterwaard en de Rijsweerd te Opheusden, in gemeenschappelijk eigendom met de kinderen van wijlen Adriaan Bouwens en Jacoba Kupius, bezitters van de andere helft 1740 1 stuk 9 Akte van verkoop en overdracht door Willem Adriaan Bouwens en zijn vrouw Aleida Adriana Menso aan Gijsbert Willem van Dedem van de helft van de Blauwkamerse weerden met het huis ter grootte van 60 morgen, gelegen onder Wageningen 1741 1 charter 10 Verklaring van onbezwaardheid afgegeven door J. Wicherts, secretaris van Wageningen, betreffende de beide helften van de Blauwkamerse buitenweerden, eigendom van Gijsbert Willem van Dedem 1741 1 stuk 11 Akte van overdracht door Menso Johannis Mensoo, predikant te Slijk-Ewijk, aan Gerbrand Johan Wijborgh en diens vrouw van de helft van het Opheusdense veerhuis, 2 morgen uiterwaard en het Rijsweerdje te Opheusden 1782 2 stukken 12 Stukken betreffende de verkoop door Adriana Johanna Wijborch, weduwe van Jan Gaymans, en hun kinderen aan Petrus Johannes Groen van Prinsterer te 's-Gravenhage van het erf en goed de Blauwe kamer met bijbehorende percelen onder Wageningen, en het Opheusdense veer met het veerhuis en bijbehorende weilanden 1814-1815 1 omslag 2.2. Verplichtingen 13 Verzoekschrift van Johan Kupius, burgemeester van Rhenen, aan Gedeputeerde Staten van het kwartier van Veluwe, om vermindering van de omslag in de verponding en het haardstedegeld over het Gelderse gedeelte van de Blauwekamerse weerden. Afgewezen 1702 1 stuk 14 Verklaring door Cornelis Verwoert, medepachter van de Commandeursweerd, dat hij geen overpadrecht heeft over de Blauwkamerse weerden, maar alleen informele toestemming tot een tijdelijke opening in de afscheiding tussen beide weerden 1709 1 stuk 15 Deurwaardersrelaas, waarbij Gijsbert Willem van Dedem en ds. Mensoo, elk eigenaar van een van de beide helften van de Blauwkamerse weerden, aanzegging doen aan Cornelis en Hendrik Verwoert, pachters van de hofstede Den Dooven, om de afscheiding tussen beide percelen te verwijderen 1742 1 stuk 2.3. Personeel 16 Arbeidsovereenkomst en instructie voor Cornelis Gerritsen, opzichter van de Blauwkamerse buitenwaarden 1815 1 stuk 2.4. Beheer 17 Akte van verpachting door Willem Adriaan Bouwens en de kinderen van wijlen Jacob Adolf Brossart aan Ernst van Barreveld en zijn vrouw Wijntje van Koot van de Blauwkamerse weerden met het huis en 4 morgen uiterwaard te Opheusden 1739 2 stukken 18 Akte van verpachting door Gijsbert Willem van Dedem aan Anthony van der Hart en Jan Suermondt van de Blauwkamerse weerden, met het huis en de helft van 4 morgen uiterwaard "het Grootveldweerdje"te Opheusden 1742 2 stukken 19 Akte van vaststelling door J. van de Sande en J. Suermondt van de pachtsom van 6 morgen hooiland, genaamd "De Kievitsmorgens", en gelegen op de Haar bij Wageningen 1743 1 stuk 20 Akte van verpachting door Gijsbert Willem van Dedem aan Anthony van der Hart van de Blauwkamerse weerden met het huis 1759 1 stuk 21 Akte van verpachting door Petrus Johannes Groen van Prinsterer te 's-Gravenhage aan Peter Hoest te Buren van het Opheusdense veer met veerhuis en uiterwaarden te Opheusden en 5 morgen in de Blauwkamerse uiterwaarden onder Wageningen, concept 1815 2 stukken 22 Bestek van Willem Wichers in opdracht van Johan Kupius, burgemeester van Rhenen, en Jacob Adolf Brossart betreffende de werkzaamheden aan het huis de Blauwe Kamer 1709 1 stuk 23 Rekening van Willem Wichers betreffende de werkzaamheden buiten het bestek verricht aan het huis de Blauwe Kamer 1708-1709 1 omslag 24 Notitie van P.J. Groen van Prinsterer betreffende de berekening van de koop van de Blauwe kamer c.a., 1 morgen land op de Haar onder Wageningen, het Opheusdense veer met 8 morgen uiterwaard, en de Rijsweerd te Opheusden 1815-1821 1 stuk 25 Tarieflijst van het Opheusdense veer 18e eeuw 3 stukken 26 Inventaris van het archief van het huis de Blauwe kamer, de Blauwkamerse weerden, en het Opheusdense veer 1820 2 stukken