846-5 Christen Democratisch Appèl (C.D.A.), afdeling Utrecht 1968 1990 H.V. Heskes 846-5 Christen Democratisch Appèl (C.D.A.), afdeling Utrecht Het Utrechts Archief Toegangstitel Inventaris van het archief van het CDA (christen democratisch appèl) afdeling Utrecht en van voorbereidende organen 1968-1990 Auteur H.V. Heskes Datering toegang 1998 Openbaarheid Volledig openbaar Rechtstitel Het archiefblok bevat archiefbescheiden met verschillende rechtstitels Algemeen bestuur en Politiek Categorie 2.7.1 Instellingen op politieke grondslag Rubrieken 1. Inleiding 1.1. Geschiedenis Hoewel de Katholieke Volkspartij (KVP), de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) en de Christelijk-Historische Unie (CHU) aan het einde van de jaren zestig nog wat wantrouwend tegenover elkaar stonden, zochten deze confessionele partijen in die periode voor het eerst toenadering tot elkaar. Met name op lokaal niveau werd aan de eerste contacten tussen de katholieke en de gereformeerde zuil al snel een vervolg gegeven. In de stad Utrecht waren de gesprekspartners de Centrale Anti-Revolutionaire Kiesvereniging "Nederland en Oranje", de Christelijk-Historische Kiesvereniging "Gezag en Vrijheid" en de Gemeentelijke Centrale der Katholieke Volkspartij. In Utrecht resulteerden de gesprekken tussen deze verenigingen in eerste instantie in de Overleggroep Plaatselijke Samenwerking 1 . Inzet van dit overleg was om in 1970 gezamenlijk deel te nemen aan de verkiezingen. Na deze verkiezingen werd er door de drie partijen één fractie gevormd, de fractie van de SCP (Samenwerkende Confessionele Partijen). Gedurende deze eerste periode van samenwerking in de gemeenteraad (1970-1974) bleven afgevaardigden van de drie partijbesturen overleg met elkaar voeren. Dit overlegorgaan bestond gedurende de gehele periode uit drie afgevaardigden van elke moederpartij. De naam veranderde echter: de Overleggroep Plaatselijke Samenwerking werd Contactgroep Confessionele Partijen, om in 1973 -bijna gezellig- de Club van Negen te worden. Dit orgaan kreeg in 1974 de naam Dagelijks Bestuur. Naast het Dagelijks Bestuur functioneerde de Bestuursraad; deze zou later het Algemeen Bestuur worden. De daadwerkelijke fusie zou pas in 1980 plaatsvinden. Het feit dat de versmelting van de drie partijen pas in 1980 geformaliseerd werd, was het gevolg van de trage besluitvorming op landelijk niveau. Intussen waren KVP, ARP en CHU in 1974 voor de gemeenteraadsverkiezingen in Utrecht samen met één lijst en één programma gekomen, onder de naam Christen-Democratisch Appèl (CDA). Het besluit om deze naam te voeren, was in juni 1973 genomen door de landelijke partij. De partijen werkten samen, maar bleven wel hun eigen identiteit behouden. Het verband dat was aangegaan, moest er in de eerste plaats voor zorgen dat er per saldo meer kiezers op de confessionele partijen zouden stemmen. Maar met het aantal kiezers dat op het CDA stemde en geen lid was van één der moederpartijen, groeide het besef dat het CDA ook een eigen gezicht moest laten zien. 1 Mede om die reden werd in 1977 het CDA-verband Utrecht opgericht en werden de statuten van dit verband vastgesteld. Als uitgangspunt werd gesteld, dat het CDA-verband het evangelie als richtsnoer aanvaardde voor het politiek handelen. Als voornaamste taken werden beschouwd: het bevorderen van de samenwerking, het onder de aandacht brengen van de opvattingen van het CDA, de kandidaatstelling bij de gemeenteraadsverkiezingen, het vaststellen van het gemeenteprogramma en de oprichting van een centrale propagandacommissie. 1 De kiezers die lid werden van het CDA, en dus niet van de KVP, de ARP of de CHU, werden rechtstreekse leden genoemd. Gezien het feit dat de 'bloedgroepen' van het CDA nog bleven bestaan tot 1980, moest voor de rechtstreekse leden een eigen orgaan in het leven worden geroepen. In 1977 trad het Rechtstreeks Ledenverband in werking, dat zou blijven bestaan tot 1980. 1 In oktober 1980 hieven de drie plaatselijke afdelingen van de confessionele partijen zich op, nadat het fusieprotocol was ondertekend 1 . De naam van de gemeentelijke afdeling werd veranderd van CDA-verband Utrecht in CDA afdeling Utrecht. 2 Onmiddellijk werden er acht wijkafdelingen ingesteld, naar aanleiding van het rapport "Drievoudig luisteren en eenvoudig doen" van de Commissie Toekomst. 3 De wijkverbanden traden vanaf september 1981 officieel in werking, na een aanpassing van het huishoudelijk reglement. Vanaf dat moment werden kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen door de wijkverbanden voorgedragen. De wijken kregen een afvaardigingsbevoegdheid naar de gemeentelijke afdeling, de kamerkring, het congres en andere instellingen, organen of verbanden. In het Algemeen Bestuur namen voortaan zestien door de wijkafdelingen 1 gekozen leden zitting (twee per wijk); daarnaast werd één lid door het CDA-vrouwenberaad gekozen, en één door het CDJA (Christen-Democratisch Jongeren Appèl). Voorts werden rechtstreeks acht leden gekozen door de Algemene Ledenvergadering. Voortaan werden bestuursleden gekozen voor een periode van vier jaar; zij konden eenmaal herkiesbaar worden gesteld. 2 1.2. Archief Een deel van het archief van het CDA werd in 1993 in bewaring gegeven aan de Gemeentelijke Archiefdienst Utrecht (nu: Het Utrechts Archief). Het ging hierbij om stukken uit de periode 1978-1985; de omvang van dit archiefgedeelte bedroeg 0,70 m. In 1995 schonk de heer J. Plantinga (voormalig voorzitter van het CDA afdeling Utrecht) aan de Gemeentelijke Archiefdienst eveneens archivalia van het CDA. De schenking bestond uit stukken van de periode 1968-1990 en had een omvang van 0,36 m. Hiervan zijn de dubbele exemplaren van de notulen van het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur vernietigd (0,06 m). In het archief van het CDA zijn bestanddelen van het archief van de CH-kiesvereniging "Gezag en Vrijheid" en van de AR-kiesvereniging "Nederland en Oranje" aangetroffen. De stukken van "Gezag en Vrijheid" zijn met name afkomstig uit de schenking van de heer Plantinga. Besloten is, om de stukken van "Nederland en Oranje" (1,5 cm) en "Gezag en Vrijheid" (2,5 cm) van het CDA-archief af te scheiden en te voegen bij de archieven van de respectievelijke kiesverenigingen (arch.nrs. 306 en 308). Door de secretaris zijn vanaf eind 1981 keurige inhoudsopgaven van de serie ingekomen stukken gemaakt. 1 Hij nummerde alle ingekomen stukken door, maar maakte een fysiek onderscheid tussen correspondentie met betrekking tot de ledenadministratie, rekeningen, tijdschriften (en over het algemeen dikke drukwerken en afwijkende formaten) en overige correspondentie. Voorts waren er mappen samengesteld over speciale onderwerpen zoals gemeenteraadsverkiezingen. De rekeningen, de tijdschriften en de correspondentie met betrekking tot de ledenadministratie ontbreken. Voor wat de overige ingekomen stukken betreft, zijn vrijwel alleen de stukken die van andere CDA-organen afkomstig zijn, overgebleven. De uiteindelijke omvang van het archief bedraagt 1 m. mei 1998, H.V. Heskes 1.3. Literatuur Buiter, H. en Vogelzang, F., "Gemeentepolitiek en provinciaal bestuur", in: Broeke, W. van den (red.), Dekker, C. (eindred.), Geschiedenis van de provincie Utrecht. Vanaf 1870 (Utrecht 1997) 363-382 Caminada, I.W.L.A. e.a., Als de dag van gisteren. Deel 5: Honderd jaar Utrecht, de Utrechters en hun politiek (Utrecht 1990) 102-123 Christen Democratisch Appèl Utrecht, CDA Intercom 1982-... (GAU Bibl.sign. T277) Christen Democratisch Jongeren Appèl van Utrecht, CDJA Utrecht 1980-1986 (GAU Bibl.sign. T34) Hoekstra, T.J., Pietersma A. en Bruin, R.E. de, "Aan het hoofd der gemeente staat een raad". Achthonderd jaar gemeenteraad van Utrecht 1196-1996 (Utrecht 1997) Stukken betreffende verkiezingen 1850-1994 (GAU Bibl.sign. VV 14) 2. Inventaris 2.1. Stukken van algemene aard 2.1.1. Notulen en verslagen De organen van het CDA in wording volgden elkaar op in deze volgorde: Overleggroep Plaatselijke Samenwerking, Contactcommissie Confessionele Partijen, de Club van Negen, Dagelijks Bestuur. Het DB werd in 1974-'75 soms nog Club van Negen genoemd. Voorts werd de Bestuursraad opgevolgd door het Algemeen Bestuur. NB 1 Verslagen van de vergaderingen van de Overleggroep Plaatselijke Samenwerking van KVP, ARP en CHU 1968-1970 1 omslag 2 Verslagen van de vergaderingen van de Contactcommissie Confessionele Partijen 1972 1 omslag 3 Verslagen van de vergaderingen van de Club van Negen. Met agenda's en bijlagen 1973-1974 1 omslag Verslagen van de vergaderingen van het Dagelijks Bestuur, 1974-1989. Met agenda's en bijlagen 1974-1990 3 pakken Uiterlijke vorm 4 1974-1981 1974-1981 5 1981-1985 1981-1985 6 1986-1990 1986-1990 7 Notulen van de vergaderingen van de Bestuursraad. Met agenda's en bijlagen 1975-1976 1 omslag Verslagen van de vergaderingen van het Algemeen Bestuur. Met agenda's 1977-1989 2 pakken Uiterlijke vorm 8 1977-1985 1977-1985 9 1986-1989 1986-1989 10 Notulen van de ledenvergaderingen van de drie samenwerkende christen-democratische partijen. Met bijlagen 1973-1974 1 omslag 11 Verslagen van de Algemene Ledenvergaderingen van het CDA, 1977-1985. Met agenda's 1977-1989 1 pak 12 Notulen van de vergaderingen van het Rechtstreeks Ledenverband. Met bijlagen 1977-1979 1 omslag 13 Verslagen van de vergaderingen van het voorzittersoverleg. Met bijlagen 1984 1 omslag In dit overlegorgaan hadden de voorzitter van het CDA afdeling Utrecht en de voorzitters van de wijkafdelingen zitting NB 2.1.2. Correspondentie 14 Ingekomen stukken bij en minuten van uitgaande stukken van de Contactcommissie/Club van Negen 1972-1975 1 omslag Ingekomen stukken bij het bestuur, met hiaten 1975-1985 8 pakken Uiterlijke vorm Inv.nr. 16 met een lijst van ingekomen stukken over jan-aug 1978 NB 15 1975 okt - 1976 apr 1975-1976 16 1976 nov - 1978 aug 1976-1978 17 1978 sep - 1980 dec 1978-1980 18 1980 dec - 1981 okt 1980-1981 19 1981 okt - 1982 dec, nrs. 5-636 1981-1982 20 1982 dec - 1983 dec, nrs. 649-1009 1009-1983 21 1983 dec - 1984 nov, nrs. 1016-1435 1016-1984 22 1984 dec - 1985 nov, nrs. 1454-1698 1454-1985 Inhoudsopgaven van de serie ingekomen stukken bij het bestuur 1981-1986 3 delen Uiterlijke vorm 23 1981 nov - 1982 nov, nrs. 1-604 1981-1982 24 1982 nov - 1984 mei, nrs. 605-1177 1177-1984 25 1984 mei - 1986 okt, nrs. 1178-1916 1178-1986 Minuten van uitgaande stukken van het bestuur 1975-1985 2 pakken Uiterlijke vorm 26 1975-1979 1975-1979 27 1980-1985 1980-1985 28 Ingekomen stukken bij en minuten van uitgaande stukken van het Rechtstreeks Ledenverband 1978-1980 1 omslag 2.1.3. Jaarverslagen 29 Jaarverslagen over 1978-1983 1 omslag 2.2. Stukken betreffende afzonderlijke onderwerpen 2.2.1. Organisatie 30 Stukken betreffende de statuten en het huishoudelijk reglement van het CDA 1974-1975, 1977-1978, 1983-1985 1 omslag 31 Akte van oprichting van het CDA-verband Utrecht. Afschrift 1977 1 stuk 32 Statuten van het CDA-verband Utrecht. Afschrift 1977 1 stuk 33 Standaard-reglement voor een gemeentelijke afdeling van het CDA [1977] 1 stuk 34 Fusieprotocol. Afschrift. Met bijlagen 1979-1980 1 omslag 35 Stukken betreffende de taakstelling van diverse organen binnen de afdeling Utrecht 1979, z.j. 1 omslag 36 "Drievoudig luisteren en eenvoudig doen", discussienota over de toekomst van afdeling Utrecht. In tweevoud 1980 1 omslag 37 Stukken betreffende het reglement voor de wijkafdelingen 1980-1981, 1989 1 omslag 38 Correspondentie met het partijbureau betreffende de reglementen en de wijkindeling 1981 1 omslag 39 Stukken betreffende de grondslagen van het CDA 1982-1984 1 omslag 2.2.2. Bestuur en leden 40 Adressenlijsten van bestuurs- en commissieleden 1977-1978, 1980-1981, 1983, z.j. 1 omslag 41 Ledenlijst 1978 1 stuk 42 Stukken betreffende de afvaardiging van het CDJA in het Dagelijks Bestuur en de inspraak van jongeren in het CDA 1982-1983 1 omslag 43 Stukken betreffende ledenwerfacties 1983-1984 1 omslag 44 Stukken betreffende de verkiezingen van leden in het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en andere organen van het CDA afdeling Utrecht 1984-1986 1 omslag 45 Ledenlijsten per wijk 1987 1 omslag 46 Sinterklaasgedicht voor Jan Plantinga z.j. 1 stuk 2.2.3. Financiën 47 Jaarrekeningen over 1975-1986 en begrotingen voor 1976-1987 1 omslag 48 Stukken betreffende de financiële situatie van het CDA afdeling Utrecht 1983, 1986-1987 1 omslag 2.2.4. Activiteiten 2.2.4.1. Algemeen 49 Model-draaiboek van de afdeling Utrecht, voor het seizoen 1984/85 1984 1 stuk 2.2.4.2. Verkiezingen 50 Verslagen van de vergaderingen van het propagandateam, de Centrale Propagandacommissie (CPC) en de Gemeente Propaganda Commissie (GPC) 1977-1984 1 pak Vanaf 1977 CPC, vanaf 1980 GPC NB 51 Notulen van de vergaderingen van de Centrale Propagandacommissie (CPC) 1978-1979 1 deel 52 Ingekomen stukken bij en minuten van uitgaande stukken van de Gemeente Propaganda Commissie (GPC) 1977-1984 1 pak Stukken betreffende de gemeenteraadsverkiezingen van 1970-1990 2 pakken Uiterlijke vorm 53 1970, 1974, 1978 1970-1978 54 1982, 1986, 1990 1982-1990 55 Verslag van een discussiebijeenkomst betreffende de rol van de CDA-fractie gedurende de raadsperiode 1982-1986 1982 1 omslag 56 Stukken betreffende het al dan niet kandidaat stellen bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1986 van W. Aantjes, 1985. Met afdrukken van stukken uit 1944 en 1978-1979 1 omslag 57 Stukken van de commissie ter evaluatie van het gemeenteprogramma 1982-1986 van de afdeling Utrecht 1985 1 omslag 58 Concept-programma voor de raadsperiode 1990-1994, met amendementen 1990 1 omslag 59 Notulen van de vergaderingen van het Regionaal Campagne Team. Met bijlagen 1977 1 omslag 60 Ingekomen stukken bij en minuten van uitgaande stukken van het Regionaal Campagne Team 1977 1 omslag Stukken betreffende de verkiezingen voor de Provinciale Staten 1968-1987 2 pakken Uiterlijke vorm 61 1968-1970, 1972-1974, 1977 1968-1977 62 1986-1987 1986-1987 63 Stukken betreffende de verkiezingen voor de Tweede Kamer 1976-1977, 1980, 1989 1 omslag 64 Stukken betreffende de verkiezingen voor het Europees Parlement 1983-1984, 1988-1989 1 omslag 2.2.4.3. Werkgroepen en commissies In sommige gevallen werd er een werkgroep ingesteld n.a.v. een landelijke discussienota. NB 65 Stukken van de werkgroep verkeer 1977 1 omslag Secretaris Mastenbroek had zitting in deze werkgroep NB 66 Notitie betreffende de publiciteitscommissie 1981 1 stuk 67 Stukken van de werkgroep sociale zekerheid 1981-1983 1 omslag 68 Stukken van de werkgroep volksgezondheid 1987 1 omslag 69 Stukken van de werkgroep "verantwoordelijke samenleving" 1987 1 omslag 70 Stukken van de werkgroep ontwikkelingssamenwerking 1987-1988 1 omslag 71 Stukken van de werkgroep discussienota ouderenbeleid 1988 1 omslag 72 Verslag van de werkgroep technologie 1988 1 stuk 2.2.4.4. Overige activiteiten 73 Stukken betreffende het Chilikomitee en het Polisario Komitee (Nederlands komitee voor steun aan het Saharaanse volk) 1978-1979 1 omslag 74 Stukken betreffende de verkeersoverlast in de wijk Hoograven 1979 1 omslag 75 Stukken betreffende huisvesting 1981-1982 1 omslag 76 Stukken betreffende de contacten van het CDA met de EVP (Evangelische Volkspartij) 1983, z.j. 1 omslag 77 Stukken betreffende de deelname van het CDA afdeling Utrecht aan het Steunpunt-Anti Discriminatie-Utrecht 1983-1984 1 omslag 78 Uitnodigingen voor discussiebijeenkomsten 1984 1 omslag 2.2.5. Contacten met andere instellingen binnen het CDA 79 Stukken betreffende het CDA-vierstedenoverleg 1974-1975, 1978-1980, 1984 1 omslag 80 Brochures, discussienota's, e.d. afkomstig van het CDA landelijk 1976-1977, 1982-1983, 1985-1989 1 omslag 81 Verslag van een fractievergadering betreffende het profiel van de CDA-fractie en de fractieleden 1977 1 stuk 82 Adressenlijsten van het CDA kamerkring Utrecht (tevens Provinciale afdeling) 1983, 1985 1 omslag 83 Stukken ten behoeve van het overleg tussen de afdelingsvoorzitters van de 17 grote steden 1983, 1989 1 omslag